CongTrang.comCông Trạng
Khen thưởng trong trường học

Khen thưởng trẻ mầm non cuối năm: bé ngoan, giấy khen và cách ghi nhận không xếp hạng

Mầm non không có danh hiệu thi đua cho trẻ: cách trường dùng phiếu bé ngoan, giấy khen cuối năm cho mọi trẻ, mẫu lời ghi riêng từng bé và những điều nên tránh.

A kindergarten teacher kneels to hand a small rolled red paper to a toddler in a sunny playroom with low wooden shelves, seen from behind the child, soft pastel light

Ở mầm non không có danh hiệu thi đua hay xếp loại cho trẻ; chương trình giáo dục mầm non chỉ đánh giá sự phát triển của từng trẻ để giáo viên điều chỉnh việc chăm sóc, giáo dục. Vì vậy, nếu trường muốn trao giấy khen cuối năm, cách hợp với tinh thần ấy là trao cho mọi trẻ, mỗi bé một lời ghi riêng về điều bé đã làm được, không chia bé giỏi bé kém.

Bài này viết cho hiệu trưởng, giáo viên mầm non và cả phụ huynh đang thắc mắc vì sao con không có "giấy khen học sinh giỏi" như anh chị lớn: các hình thức ghi nhận hằng tuần, cách làm giấy khen cuối năm cho cả lớp, mẫu lời ghi, cách trao trong buổi tổng kết và những thói quen nên bỏ. Khen thưởng giáo viên, nhân viên mầm non thì theo quy định thi đua chung, có bài riêng về hồ sơ thi đua của giáo viên.

Vì sao mầm non không có danh hiệu cho trẻ

Chương trình giáo dục mầm non do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành coi đánh giá trẻ là việc của giáo viên để hiểu trẻ, không phải để phân loại. Giáo viên đánh giá hằng ngày qua quan sát, trò chuyện, sản phẩm của trẻ; cuối mỗi giai đoạn hoặc cuối độ tuổi thì đối chiếu với mục tiêu của chương trình. Kết quả dùng để điều chỉnh kế hoạch, trao đổi với gia đình, không có mức Tốt, Khá hay danh hiệu nào kèm theo.

Ở tuổi này, trẻ phát triển rất không đều. Một bé bốn tuổi có thể kể chuyện lưu loát nhưng chưa tự cài cúc áo; bé khác thì ngược lại. Gắn nhãn "bé xuất sắc" cho một phần lớp nghĩa là nói với phần còn lại rằng các con chưa đủ tốt, trong khi các con chỉ đang đi theo nhịp riêng.

Vì vậy, khi phụ huynh hỏi "con có được học sinh giỏi không", câu trả lời đúng là mầm non không có danh hiệu ấy. Điều cô giáo có thể kể là con đã làm được những gì trong năm, và giấy khen cuối năm, nếu trường có làm, là để ghi lại những điều ấy.

Các hình thức ghi nhận hằng ngày, hằng tuần

Trước khi nói tới giấy khen cuối năm, phần lớn sự ghi nhận ở mầm non diễn ra hằng ngày. Một số hình thức trường hay dùng và cách dùng cho đúng:

  • Lời khen cụ thể của cô. "Con đã tự xếp dép lên giá" thay vì "con giỏi quá". Trẻ biết mình được khen vì việc gì thì lặp lại việc ấy.
  • Phiếu bé ngoan, cắm cờ cuối tuần. Nhiều lớp dùng phiếu bé ngoan vào chiều thứ Sáu. Nên đặt tiêu chí là những việc trẻ tự làm được trong tuần, và để mỗi bé đều có cơ hội nhận phiếu khi có tiến bộ, kể cả tiến bộ nhỏ.
  • Góc sản phẩm của bé. Treo tranh, bày sản phẩm đất nặn của mọi trẻ, không chỉ bài đẹp nhất.
  • Sổ liên lạc, nhóm trao đổi với phụ huynh. Một dòng kể việc con đã làm được trong ngày có giá trị không kém một tấm phiếu.

Cẩn thận với bảng thi đua treo tường đếm số cờ của từng bé. Bảng ấy biến thành bảng xếp hạng công khai, phụ huynh đứng đón con nhìn vào và so. Nếu lớp vẫn muốn dùng cờ, hãy dán theo nhóm hoặc theo cả lớp, chẳng hạn cả lớp được thêm một bông hoa khi cùng giữ lớp gọn gàng.

Làm giấy khen cuối năm cho cả lớp

Giấy khen cuối năm ở mầm non không phải văn bản theo thông tư đánh giá như ở phổ thông, mà là hình thức ghi nhận do nhà trường tự tổ chức. Cách làm gọn cho một lớp mẫu giáo:

  1. Hiệu trưởng thống nhất trong hội đồng sư phạm: giấy khen trao cho mọi trẻ, không ghi danh hiệu xếp loại; ghi tên giấy là "Giấy khen" hoặc "Giấy ghi nhận".
  2. Đầu tháng năm, mỗi giáo viên lập bảng một dòng cho mỗi bé, ghi một điều bé đã làm được rõ nhất trong năm, dựa trên sổ theo dõi và sản phẩm.
  3. Tổ chuyên môn đọc chéo bảng để tránh lời ghi trùng lặp, câu nào cũng "bé ngoan, chăm chỉ".
  4. Văn phòng in giấy khen theo mẫu chung của trường, điền tên và lời ghi riêng; hiệu trưởng ký.
  5. Trao trong buổi tổng kết cuối năm hoặc buổi liên hoan lớp, mỗi bé được gọi tên và nhận giấy như nhau.

Nếu lớp có bé chuyển đến giữa năm hoặc nghỉ nhiều vì ốm, lời ghi vẫn tìm được điều bé đã làm trong thời gian ở lớp. Không bỏ bé nào ra khỏi danh sách, vì với trẻ nhỏ, đứng nhìn các bạn nhận giấy còn mình thì không là trải nghiệm rất khó quên.

Mẫu lời ghi riêng cho từng bé

Lời ghi ngắn, một câu, nói điều bé làm được, viết sao cho phụ huynh đọc lên con hiểu. Các mẫu tự viết dưới đây chia theo lĩnh vực phát triển:

Lĩnh vựcLời ghi gợi ý
Tự phục vụBé đã tự xúc cơm, tự cất ba lô và xếp dép gọn gàng mỗi ngày.
Ngôn ngữBé đã mạnh dạn kể lại câu chuyện cho cả lớp nghe trong giờ hoạt động chung.
Vận độngBé đã đi thăng bằng trên ghế thể dục và ném bóng trúng đích.
Quan hệ với bạnBé luôn nhường đồ chơi và an ủi bạn khi bạn khóc.
Thẩm mỹBé đã vẽ nhiều bức tranh nhiều màu về gia đình và trường lớp.
Nhận thứcBé đã đếm được đến mười và nhận biết các hình quen thuộc quanh lớp.
Tiến bộ riêngBé đã quen lớp, đến trường vui vẻ và chào cô mỗi sáng.

Mẫu cuối hợp với bé nhút nhát, đầu năm khóc nhiều. Đó là một bước tiến thật của bé, và phụ huynh thường xúc động nhất với kiểu lời ghi này. Tránh các cụm như "bé giỏi nhất lớp", "bé xuất sắc", "bé hơn hẳn các bạn", vì chúng ngầm so sánh.

Buổi trao giấy khen: gọn, vui, không thành cuộc thi

Buổi tổng kết ở mầm non nên ngắn, trẻ nhỏ không ngồi yên được lâu. Phần trao giấy khen có thể tổ chức theo lớp: cô giáo gọi tên từng bé, đọc to lời ghi, bé lên nhận và cả lớp vỗ tay. Mỗi bé chỉ mất chừng hai mươi giây, cả lớp hai lăm bé là chưa đến mười phút.

Quà kèm theo, nếu có, nên giống nhau cho mọi trẻ: một quyển sách tranh, một hộp màu. Không có quà "to hơn" cho bé được chọn đại diện lên sân khấu chung của trường. Nếu trường có tiết mục văn nghệ, cố gắng để mỗi bé đều có mặt trong ít nhất một tiết mục, thay vì chỉ chọn vài bé hát hay.

Với phụ huynh, buổi này là dịp tốt để cô giáo nói ngắn về một năm của lớp: các con đã làm được gì, gia đình có thể tiếp tục gì trong hè. Không đọc tên bé "chậm" trước đông người, mọi trao đổi riêng về sự phát triển của trẻ nên để buổi gặp riêng với từng gia đình.

Một gợi ý nhỏ cho buổi trao: in kèm mặt sau giấy khen hoặc một tờ rời vài dòng gửi bố mẹ, gợi ý cách đọc lời ghi cùng con ở nhà. Ví dụ: "Bố mẹ đọc cho con nghe dòng cô viết, hỏi con hôm nào con làm được việc ấy, con đã thấy thế nào." Một câu hỏi như vậy giúp tờ giấy trở thành cuộc trò chuyện, thay vì chỉ được cất vào ngăn kéo.

Những điều nên bỏ và cách nói với phụ huynh

Bỏ danh hiệu "bé ngoan xuất sắc", "cháu ngoan Bác Hồ" cho một phần lớp. Những danh hiệu tự đặt ra rồi chỉ trao cho một nhóm trẻ dễ thành xếp loại trá hình. Nếu trường muốn giữ tên gọi quen thuộc, hãy trao cho mọi trẻ.

Bỏ việc bình bầu bé được khen. Trẻ mầm non chưa thể đánh giá bạn một cách công bằng, và phụ huynh thì dễ vận động. Lời ghi do giáo viên viết dựa trên quan sát là đủ.

Khi phụ huynh muốn con được "giấy khen to hơn". Giải thích nhẹ nhàng rằng ở tuổi này nhà trường ghi nhận điều riêng của từng con, không xếp loại; mời phụ huynh đọc lời ghi của con và kể cho con nghe điều cô thấy ở con.

Khi phụ huynh lo con thua bạn. Chia sẻ một hai điều cụ thể con đã tiến bộ, và một điều gia đình có thể cùng con tập trong hè. Không so con với bạn trong lớp, kể cả khi phụ huynh hỏi thẳng.

Bỏ thói quen chụp ảnh xếp hàng theo giấy khen. Ảnh lớp chia hàng bé có giấy khen to đứng trước, bé không có đứng sau là hình ảnh phụ huynh nhớ rất lâu. Khi cả lớp đều nhận giấy như nhau thì chụp chung một tấm, bé nào cũng cầm giấy của mình.

Nhóm nhà trẻ và trẻ học hoà nhập

Với nhóm trẻ dưới ba tuổi, giấy khen theo kiểu học sinh lớn gần như không có ý nghĩa với chính các con; thứ có ý nghĩa là cuốn sổ hoặc tập ảnh nhỏ cô gửi về nhà, kể con đã biết tự cầm cốc uống nước, đã thuộc tên cô, đã chơi cùng bạn. Nhiều trường làm cho nhóm nhà trẻ một tấm thiệp nhỏ thay giấy khen, ghi một hai dòng của cô, phụ huynh giữ làm kỷ niệm.

Với trẻ học hoà nhập có kế hoạch giáo dục cá nhân, lời ghi dựa trên chính các mục tiêu trong kế hoạch ấy: "Bé đã tự rửa tay trước khi ăn", "Bé đã chơi cùng nhóm bạn trong giờ hoạt động góc". Bé được gọi tên và nhận giấy cùng các bạn, theo đúng trình tự, không tách riêng một phần "khen động viên". Nếu bé khó chịu với chỗ đông, giáo viên trao trước hoặc sau buổi lễ, có bố mẹ bên cạnh.

Cả hai trường hợp đều cùng một nguyên tắc: điều được ghi nhận là bước tiến của chính đứa trẻ so với chính nó, không đặt cạnh ai khác.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mầm non có được xếp loại học sinh giỏi không?

Không. Chương trình giáo dục mầm non chỉ đánh giá sự phát triển của trẻ để giáo viên điều chỉnh việc chăm sóc, giáo dục; không có xếp loại hay danh hiệu thi đua cho trẻ. Giấy khen cuối năm nếu có là hình thức ghi nhận do trường tự tổ chức.

Có nên trao giấy khen cho tất cả các bé không?

Nên. Ở mầm non, trao cho mọi trẻ với lời ghi riêng từng bé là cách giữ đúng tinh thần đánh giá sự phát triển. Trao cho một phần lớp dễ thành phân loại, trong khi trẻ chưa hiểu vì sao mình không có.

Phiếu bé ngoan hằng tuần có phải là thi đua không?

Phiếu bé ngoan là cách khuyến khích hằng tuần, không phải danh hiệu. Dùng tốt khi tiêu chí rõ, mỗi bé đều có cơ hội nhận khi có tiến bộ, và không treo bảng đếm phiếu công khai để so giữa các bé.

Lời ghi trên giấy khen mầm non nên viết thế nào?

Một câu nói rõ điều bé đã làm được, như tự xúc cơm, mạnh dạn kể chuyện, biết nhường bạn. Tránh các từ so sánh như giỏi nhất, xuất sắc nhất. Lời ghi cụ thể giúp phụ huynh có chuyện để khen con ở nhà.

Con không thích lên nhận giấy khen trước đông người thì sao?

Không ép. Cô giáo có thể trao tại chỗ ngồi hoặc để bố mẹ cùng con lên nhận. Với trẻ nhỏ, việc được ghi nhận quan trọng hơn hình thức đứng trên sân khấu, và một buổi lễ có trẻ khóc không phải là lỗi của trẻ.

Giáo viên mầm non thì được khen thưởng theo quy định nào?

Giáo viên, nhân viên mầm non được xét danh hiệu và hình thức khen thưởng theo Luật Thi đua, khen thưởng 2022, các văn bản hướng dẫn và hướng dẫn thi đua của ngành giáo dục, giống giáo viên phổ thông. Kết quả đánh giá theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non là một căn cứ quan trọng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138