Báo cáo sơ kết phong trào thi đua sáu tháng là văn bản ngắn, thường năm đến tám trang, nhìn lại nửa năm thực hiện kế hoạch thi đua: đã làm được gì so với chỉ tiêu, còn vướng gì, ai làm tốt đáng biểu dương, và sáu tháng còn lại cần dồn sức vào đâu. Với trường học, mốc tương đương là sơ kết học kỳ I.
Đây không phải báo cáo tổng kết năm, cũng không phải báo cáo thành tích để đề nghị khen. Mục đích của nó là điều chỉnh kịp thời. Phần dưới có dàn ý, mẫu đoạn viết cho từng phần, cách lấy số liệu nhanh, cách chọn người để biểu dương giữa kỳ, và những chỗ người viết lần đầu hay sa vào.
Sơ kết để làm gì, khác tổng kết ở đâu
Tổng kết cuối năm nhìn lại toàn bộ và dẫn tới bình xét danh hiệu. Sơ kết giữa kỳ nhìn lại một nửa, và câu hỏi chính là "nửa còn lại có kịp không". Vì thế báo cáo sơ kết cần nhiều số liệu tiến độ hơn là lời đánh giá, và phần phương hướng phải cụ thể đến từng chỉ tiêu đang chậm.
Một sai lầm hay gặp là viết sơ kết giống một bản tổng kết thu nhỏ: liệt kê thành tích, khen chung chung, rồi kết bằng mấy câu quyết tâm. Đọc xong, không ai biết đơn vị đang chậm ở chỉ tiêu nào. Báo cáo sơ kết tốt là báo cáo khiến các tổ trưởng phải ghi chép khi nghe.
Về hình thức, có đơn vị tổ chức hội nghị sơ kết riêng, có đơn vị lồng vào cuộc họp giao ban hay hội nghị sơ kết công tác chuyên môn. Cách nào cũng được, miễn là có văn bản báo cáo, có biên bản và có danh sách biểu dương (nếu có) được thủ trưởng duyệt. Nếu cấp trên yêu cầu báo cáo sơ kết thi đua theo mẫu riêng, dùng mẫu của cấp trên và đưa thêm phần nội bộ vào phụ lục.
Dàn ý báo cáo sơ kết năm phần
Dàn ý này áp được cho cơ quan, trường học và doanh nghiệp. Mỗi phần có độ dài gợi ý để báo cáo không phình ra.
- Đặc điểm tình hình (nửa trang). Chỉ nêu những thay đổi trong sáu tháng ảnh hưởng tới phong trào: thay đổi nhân sự, sắp xếp tổ chức, nhiệm vụ đột xuất. Không chép lại phần giới thiệu đơn vị.
- Công tác tổ chức phong trào (một trang). Đã phát động khi nào, bao nhiêu cá nhân và tập thể đăng ký, có đợt thi đua chuyên đề nào, đã tuyên truyền ra sao.
- Kết quả thực hiện các nội dung thi đua (hai đến ba trang). Đi theo đúng thứ tự nội dung trong kế hoạch, mỗi nội dung có số liệu so với chỉ tiêu năm.
- Hạn chế và nguyên nhân (nửa trang đến một trang). Nêu cụ thể chỉ tiêu nào chậm, chậm bao nhiêu, vì sao.
- Phương hướng sáu tháng cuối năm (một trang). Mỗi chỉ tiêu chậm có biện pháp và người phụ trách; kèm danh sách biểu dương nếu đơn vị có tổ chức.
Phụ lục kèm theo thường gồm bảng tổng hợp đăng ký thi đua và bảng tiến độ từng chỉ tiêu. Để phần số liệu ở phụ lục giúp thân báo cáo gọn, người nghe chỉ cần nghe những điểm chính.
Bảng tiến độ: phần quan trọng nhất của báo cáo
Thay vì viết mấy đoạn văn về kết quả, hãy đưa một bảng tiến độ. Ví dụ phần lõi của báo cáo sơ kết tại Ủy ban nhân dân xã C (số liệu giả định):
| Nội dung thi đua | Chỉ tiêu năm | Đạt sau 6 tháng | Tỷ lệ | Đánh giá |
|---|---|---|---|---|
| Hồ sơ thủ tục giải quyết đúng hạn | Từ 98% | 97,2% | Chưa đạt | Chậm ở lĩnh vực đất đai |
| Thu ngân sách trên địa bàn | 100% dự toán | 54% dự toán | Đúng tiến độ | Cần theo dõi khoản thu quý III |
| Hộ dân dùng dịch vụ công trực tuyến | 60% hồ sơ | 41% | Chậm | Người cao tuổi còn nộp trực tiếp |
| Mô hình an sinh xã hội mới | 1 mô hình | Đang xây dựng | Đúng tiến độ | Dự kiến ra mắt tháng tám |
| Sáng kiến cải tiến của công chức | 5 sáng kiến | 2 đã nộp | Chậm | Cần nhắc người đăng ký chiến sĩ thi đua |
Cột "Đánh giá" viết ngắn, nói thẳng vì sao. Một bảng như thế cho người nghe thấy ngay ba chỉ tiêu đang chậm, và phần phương hướng chỉ cần đi vào đúng ba chỗ đó. Lưu ý cột sáng kiến: đây là lúc nhắc những người đã đăng ký chiến sĩ thi đua cơ sở, vì để đến cuối năm mới viết thì thường không kịp được công nhận.
Lấy số liệu sơ kết nhanh từ các tổ
Phần mất thời gian nhất của báo cáo sơ kết là chờ số liệu. Cách làm dưới đây giúp người phụ trách thi đua có đủ số trong khoảng một tuần:
- Ngay khi có hướng dẫn sơ kết, gửi cho các tổ một bảng tính đã kẻ sẵn: cột nội dung thi đua, cột chỉ tiêu năm, cột số đạt, cột ghi chú. Tổ chỉ việc điền số, không phải viết văn.
- Ghi rõ ngày chốt số liệu và nguồn lấy số cho từng dòng, ví dụ "số hồ sơ lấy từ hệ thống một cửa điện tử, chốt ngày 15/6".
- Các chỉ tiêu có sẵn ở bộ phận khác (kế toán, văn thư, hệ thống dịch vụ công) thì người phụ trách tự lấy, không bắt tổ đi xin lại.
- Hạn nộp bảng của tổ đặt trước hạn nộp báo cáo lên cấp trên ít nhất năm ngày làm việc.
- Khi nhận, kiểm nhanh ba thứ: tổng có khớp với số toàn đơn vị không, tỷ lệ có tính đúng mẫu số không, có dòng nào để trống không.
- Gọi lại ngay tổ có số bất thường (đạt trên 100% sau sáu tháng, hoặc bằng không) để hỏi, thay vì tự sửa.
Giữ nguyên bảng tính này để cuối năm dùng lại cho tổng kết: chỉ thêm một cột "đạt cả năm". Hai kỳ dùng cùng một mẫu thì số liệu so được với nhau, báo cáo tổng kết cũng viết nhanh hơn nhiều.
Mẫu đoạn viết cho phần kết quả và hạn chế
Ngoài bảng, mỗi nội dung vẫn cần vài câu giải thích. Dưới đây là các đoạn mẫu tự viết, bạn thay số liệu và tên đơn vị:
- Kết quả: "Sáu tháng đầu năm, bộ phận một cửa tiếp nhận 1.240 hồ sơ, giải quyết đúng hạn 1.205 hồ sơ, đạt 97,2%. Số hồ sơ trễ hạn tập trung ở lĩnh vực đất đai (28/35 hồ sơ), chủ yếu do chờ kết quả đo đạc."
- Kết quả của trường: "Học kỳ I, tổ Khoa học tự nhiên tổ chức 2/4 chuyên đề theo kế hoạch, 100% giáo viên dự giờ đủ định mức của học kỳ; 3 giáo viên đã đăng ký đề tài sáng kiến với hội đồng khoa học của trường."
- Hạn chế: "Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến mới đạt 41%, thấp hơn chỉ tiêu 19 điểm phần trăm. Nguyên nhân chính là người dân cao tuổi chưa quen thao tác, bộ phận hướng dẫn tại chỗ chỉ có một người."
- Hạn chế nên tránh: "Một số cá nhân chưa thực sự phát huy hết tinh thần trách nhiệm." Câu này không chỉ ra ai, việc gì, nên không sửa được.
- Phương hướng: "Từ tháng bảy, bố trí thêm một đoàn viên thanh niên hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến vào sáng thứ ba và thứ năm; mục tiêu đạt 55% vào cuối quý III. Phụ trách: công chức văn phòng – thống kê."
Phần hạn chế nên viết bằng cùng giọng với phần kết quả: có số, có chỗ, có nguyên nhân. Báo cáo chỉ toàn kết quả mà hạn chế chung chung thường bị cấp trên hỏi lại.
Biểu dương giữa kỳ: chọn ai và ghi thế nào
Biểu dương khác khen thưởng cuối năm. Giữa kỳ, nhiều đơn vị chỉ nêu tên biểu dương trong báo cáo hoặc trao giấy khen của thủ trưởng cho thành tích đột xuất, theo quy chế nội bộ. Danh hiệu thi đua năm vẫn để cuối năm xét.
Chọn việc cụ thể, không chọn người chung chung. Nêu "tổ Một cửa giải quyết 100% hồ sơ hộ tịch đúng hạn trong sáu tháng" thì ai cũng hiểu vì sao; nêu "tổ Một cửa có nhiều cố gắng" thì không.
Ít mà đúng. Ba đến năm tập thể, cá nhân là đủ cho một đơn vị vài chục người. Biểu dương quá nhiều làm nhẹ ý nghĩa và gây cảm giác chia đều.
Có khen bằng giấy khen thì làm đủ thủ tục. Nếu trao giấy khen của thủ trưởng trong hội nghị sơ kết, vẫn cần quyết định khen, tờ trình hoặc biên bản đề nghị theo quy chế đơn vị. Mức tiền thưởng kèm theo tra văn bản hiện hành và quy chế chi tiêu nội bộ.
Với học sinh, giữ đúng quy định của ngành. Sơ kết học kỳ ở trường là sơ kết của giáo viên và tổ; việc khen học sinh làm theo quy định đánh giá của từng cấp học, không biến hội nghị sơ kết thành dịp xếp hạng lớp hay học sinh.
Những chỗ báo cáo sơ kết hay bị trả lại
Khi cấp trên yêu cầu nộp báo cáo sơ kết thi đua, các lỗi dưới đây khiến báo cáo bị yêu cầu bổ sung nhiều nhất.
| Lỗi | Sửa thế nào |
|---|---|
| Số liệu không có mốc so sánh | Luôn ghi chỉ tiêu năm và tỷ lệ đạt bên cạnh số đạt |
| Chép lại kế hoạch đầu năm vào phần kết quả | Phần kết quả chỉ ghi việc đã làm và số liệu đã có |
| Phần hạn chế quá chung | Mỗi hạn chế gắn với một chỉ tiêu cụ thể và một nguyên nhân |
| Thiếu số liệu đăng ký thi đua | Đưa bảng tổng hợp số cá nhân, tập thể đăng ký từng danh hiệu vào phụ lục |
| Nộp trễ hạn | Lấy số liệu đến ngày chốt ghi trong hướng dẫn, đừng chờ số liệu cuối tháng sáu |
| Không ký, không đóng dấu | Thủ trưởng ký; nếu ký số thì gửi qua hệ thống văn bản điện tử theo quy định |
Lưu báo cáo sơ kết cùng hồ sơ thi đua năm. Cuối năm, khi viết báo cáo tổng kết và bình xét, bản sơ kết là cái mốc để chứng minh đơn vị đã phát hiện và sửa chỉ tiêu chậm, điều mà hội đồng thường đánh giá cao.
Câu hỏi thường gặp
Báo cáo sơ kết thi đua có bắt buộc phải làm không?
Nếu kế hoạch thi đua của đơn vị hoặc hướng dẫn của cấp trên có mốc sơ kết thì phải làm. Kể cả khi không bắt buộc, sơ kết giữa kỳ vẫn nên có vì giúp phát hiện chỉ tiêu chậm khi còn kịp sửa.
Sơ kết thi đua có được khen thưởng không?
Có thể khen đột xuất hoặc biểu dương theo quy chế nội bộ, ví dụ giấy khen của thủ trưởng cho thành tích nổi bật. Danh hiệu thi đua năm như lao động tiên tiến thì vẫn xét vào cuối năm, không xét ở sơ kết.
Báo cáo sơ kết thi đua học kỳ I của trường gồm những phần nào?
Thường gồm tình hình đầu năm học, công tác phát động và đăng ký thi đua, kết quả thực hiện từng nội dung thi đua của giáo viên và tổ, hạn chế, phương hướng học kỳ II. Theo dõi thêm hướng dẫn của cơ quan quản lý giáo dục trên địa bàn.
Số liệu sơ kết lấy đến ngày nào?
Lấy đến ngày chốt ghi trong hướng dẫn của cấp trên hoặc kế hoạch của đơn vị, thường là giữa hoặc cuối tháng sáu với năm dương lịch. Ghi rõ ngày chốt trong báo cáo để người đọc biết số liệu thuộc kỳ nào.
Sơ kết xong có được điều chỉnh chỉ tiêu thi đua không?
Được, nếu có lý do chính đáng như thay đổi nhiệm vụ hay sắp xếp tổ chức. Đơn vị ban hành văn bản điều chỉnh kế hoạch, thông báo cho các tập thể và báo cấp trên nếu chỉ tiêu đó nằm trong giao ước với cụm.
Ai viết báo cáo sơ kết thi đua trong đơn vị?
Thường là người làm công tác thi đua hoặc văn phòng soạn, các tổ cung cấp số liệu, thủ trưởng duyệt và ký. Trong trường học, phó hiệu trưởng hoặc thư ký hội đồng thi đua hay được giao soạn.