Giấy khen của công đoàn ghi nhận đoàn viên, tổ công đoàn và người làm công đoàn theo các phong trào do công đoàn phát động: lao động giỏi, lao động sáng tạo; giỏi việc nước, đảm việc nhà; xanh, sạch, đẹp và an toàn vệ sinh lao động; hoạt động văn hoá, thể thao, chăm lo đời sống. Lời ghi nên nêu đúng phong trào ấy, để không trùng với giấy khen chuyên môn mà thủ trưởng đơn vị đã tặng cho cùng một người.
Bên dưới là phần nói về thẩm quyền ký (chỗ hay hỏi nhất), lời ghi mẫu cho từng phong trào, mẫu cho tổ công đoàn và cán bộ công đoàn kiêm nhiệm, cách phối hợp với bộ phận thi đua của đơn vị để không khen hai lần một việc, và lỗi hay gặp.
Ai ký giấy khen công đoàn
Công đoàn có hệ thống thi đua, khen thưởng riêng theo quy chế khen thưởng của tổ chức công đoàn, bên cạnh Luật Thi đua, khen thưởng 2022. Phân cấp ai được tặng giấy khen thay đổi theo từng thời kỳ: có giai đoạn ban chấp hành công đoàn cơ sở được tặng giấy khen cho đoàn viên của mình, có giai đoạn chỉ công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở mới tặng, còn cơ sở chỉ đề nghị. Từ khi sắp xếp bộ máy theo mô hình mới, nhiều công đoàn cấp trên cũng đổi tên, đổi phạm vi.
Vì vậy trước khi in, chủ tịch công đoàn cơ sở nên hỏi công đoàn cấp trên trực tiếp hai câu: cơ sở mình có được tặng giấy khen không, và nếu có thì tỷ lệ, tiêu chí, mức chi từ kinh phí công đoàn ra sao. Có câu trả lời bằng văn bản hoặc hướng dẫn cụ thể thì yên tâm in; không có thì làm danh sách đề nghị gửi lên.
Dù ai ký, phần việc cơ sở đều phải làm: theo dõi phong trào, bình xét ở tổ công đoàn, họp ban chấp hành, lập danh sách kèm lời ghi. Phần mẫu dưới đây dùng được cho cả trường hợp cơ sở tự tặng lẫn trường hợp đề nghị cấp trên tặng.
Trình bày tờ giấy khen công đoàn
Giấy khen công đoàn trình bày gần giống văn bản hành chính. Góc trên bên trái là tên công đoàn cấp trên trực tiếp và tên công đoàn cơ sở, viết hai dòng, dòng dưới in đậm. Góc trên bên phải là quốc hiệu, tiêu ngữ. Giữa tờ là chữ "GIẤY KHEN" cỡ lớn, tiếp theo dòng chủ thể tặng: Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở Công ty Cổ phần N tặng, hoặc tên công đoàn cấp trên nếu cấp trên là nơi tặng. Sau đó là họ tên, đơn vị công tác, lời ghi thành tích, địa danh, ngày tháng, chức danh người ký, chữ ký và dấu của công đoàn.
Chức danh người ký ghi theo cách ký của tổ chức công đoàn: TM. BAN CHẤP HÀNH, CHỦ TỊCH, hoặc phó chủ tịch ký thay khi được phân công. Dấu là dấu của công đoàn, không dùng dấu của công ty. Đây là lỗi hay gặp ở doanh nghiệp nhỏ, nơi chủ tịch công đoàn kiêm trưởng phòng hành chính và giữ cả hai con dấu trong một ngăn kéo.
Phần "đơn vị công tác" của đoàn viên nên ghi tổ công đoàn hoặc phòng, phân xưởng, để phân biệt hai người trùng tên trong một công ty lớn. Lời ghi tối đa hai dòng; phong trào có tên dài thì đặt tên phong trào trong ngoặc kép ở dòng đầu, kết quả cụ thể ở dòng sau. Nếu công đoàn cấp trên có phát hành mẫu phôi thống nhất, dùng mẫu đó và chỉ điền nội dung, không tự thêm hoa văn hay đổi màu.
Lời ghi mẫu theo từng phong trào công đoàn
Mẫu tự viết cho đoàn viên giả định ở Công đoàn cơ sở Công ty Cổ phần N. Phần ngoặc vuông là chỗ thay:
- Lao động giỏi, lao động sáng tạo: Đã có thành tích trong phong trào thi đua "Lao động giỏi, lao động sáng tạo" năm [2026], đề xuất cải tiến [quy trình đóng gói] được công ty áp dụng.
- Giỏi việc nước, đảm việc nhà: Đã có thành tích trong phong trào thi đua "Giỏi việc nước, đảm việc nhà" năm [2026], hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn và nuôi dạy con chăm ngoan, học tốt.
- An toàn vệ sinh lao động: Đã có thành tích trong phong trào "Xanh, sạch, đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động" năm [2026], là an toàn vệ sinh viên tích cực của tổ [Kho vận].
- Văn hoá, thể thao: Đã tích cực tham gia và góp phần vào thành tích giải Nhất hội thao công nhân viên chức lao động do công đoàn cấp trên tổ chức năm [2026].
- Chăm lo đời sống đoàn viên: Đã tích cực vận động đóng góp quỹ hỗ trợ đoàn viên khó khăn, kịp thời thăm hỏi [bảy] gia đình đoàn viên có người ốm đau trong năm [2026].
- Học tập nâng cao trình độ: Đã có thành tích trong phong trào học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, hoàn thành khoá đào tạo [vận hành xe nâng] đạt loại giỏi.
Tên phong trào nên ghi đúng tên do công đoàn cấp trên phát động trong năm đó, để trong ngoặc kép. Tên phong trào đôi khi được điều chỉnh qua các nhiệm kỳ, bạn đối chiếu với kế hoạch phát động năm nay.
Một điều về phong trào giỏi việc nước, đảm việc nhà
Đây là phong trào được nhiều nữ đoàn viên tham gia và cũng là chỗ lời ghi dễ trượt sang chuyện riêng của gia đình. Lời ghi chỉ nên nói chung về việc con học tập, gia đình hoà thuận, không nêu điểm số hay thành tích cụ thể của con, không nêu hoàn cảnh hôn nhân. Mẫu như ở trên là đủ: "nuôi dạy con chăm ngoan, học tốt".
Khi bình xét ở tổ công đoàn, cũng không nên lấy giấy khen của con làm tiêu chí so sánh giữa các chị. Phong trào ghi nhận người phụ nữ làm tốt cả việc cơ quan lẫn việc nhà, không phải cuộc thi xem con nhà ai giỏi hơn. Ban nữ công nên dặn điều này ngay trong buổi bình xét.
Một số đơn vị mở phong trào cho cả nam đoàn viên với tên gọi tương tự như "người cha tốt" hay "gia đình văn hoá công nhân". Nếu đơn vị bạn có phong trào kiểu này, lời ghi theo cùng nguyên tắc: nói chung, nhẹ, không phơi chuyện riêng của gia đình lên tờ giấy khen.
Mẫu cho tổ công đoàn và người làm công đoàn
Người làm công đoàn ở cơ sở phần lớn kiêm nhiệm, nên lời ghi cho họ phải nói về phần việc công đoàn, không lặp thành tích chuyên môn:
| Người nhận | Lời ghi mẫu |
|---|---|
| Tổ công đoàn | Tổ công đoàn [Phòng Kỹ thuật], Công đoàn cơ sở Công ty Cổ phần N đã có thành tích xuất sắc trong hoạt động công đoàn năm [2026], [100%] đoàn viên tham gia các phong trào thi đua. |
| Tổ trưởng công đoàn | Đã hoàn thành tốt nhiệm vụ tổ trưởng công đoàn, nắm bắt và phản ánh kịp thời ý kiến của đoàn viên về [bữa ăn ca] với ban chấp hành. |
| Uỷ viên ban chấp hành phụ trách nữ công | Đã tổ chức tốt các hoạt động nữ công năm [2026], phối hợp tổ chức khám sức khoẻ phụ khoa định kỳ cho [180] nữ đoàn viên. |
| Uỷ viên ban kiểm tra công đoàn | Đã hoàn thành tốt nhiệm vụ kiểm tra việc thu, chi, quản lý tài chính công đoàn năm [2026] đúng quy định. |
| Chủ tịch công đoàn cơ sở | Thường do công đoàn cấp trên xét khen; lời ghi nêu kết quả hoạt động chung của công đoàn cơ sở trong năm. |
Chủ tịch công đoàn cơ sở không tự tặng giấy khen cho chính mình, cũng như thủ trưởng không tự khen mình. Nếu chủ tịch có thành tích, ban chấp hành đề nghị lên cấp trên.
Phối hợp với bộ phận thi đua của đơn vị để không khen trùng
Hai hệ khen chạy song song. Trong một đơn vị, thủ trưởng khen theo nhiệm vụ chuyên môn, công đoàn khen theo phong trào. Hai giấy khen của cùng một người là chuyện bình thường, miễn chúng nói về hai việc khác nhau.
Chia việc ngay từ đầu năm. Chủ tịch công đoàn và người phụ trách thi đua ngồi với nhau khi lập kế hoạch thi đua: phong trào nào do đơn vị khen, phong trào nào do công đoàn khen. Viết thành một bảng ngắn, đưa vào kế hoạch thi đua năm.
Đối chiếu danh sách cuối năm. Trước khi in, hai bên gửi danh sách cho nhau. Thấy một người được đề nghị ở cả hai nơi cùng một thành tích thì bàn lại để chọn một nơi, hoặc chỉnh lời ghi cho đúng phần việc mỗi bên.
Thống nhất mẫu trình bày. Giấy khen công đoàn và giấy khen thủ trưởng nên khác nhau ở phần tên cơ quan tặng, người ký, dấu. Đừng dùng chung một phôi in rồi đổi mỗi dòng đầu, dễ in nhầm dấu.
Ghi vào sổ riêng. Công đoàn có sổ theo dõi khen thưởng riêng. Ghi số giấy khen, ngày, lời ghi, để khi đoàn viên cần xác nhận lại có chỗ tra.
Các bước một đợt khen cuối năm ở công đoàn cơ sở
Với công đoàn cơ sở vài chục đến vài trăm đoàn viên, một đợt khen cuối năm gọn gàng thường đi như sau:
- Hỏi công đoàn cấp trên về thẩm quyền, tỷ lệ và mức chi của năm nay, lưu hướng dẫn nhận được.
- Gửi thông báo tới các tổ công đoàn: hạn bình xét, tiêu chí, mẫu danh sách có cột lời ghi.
- Tổ công đoàn họp bình xét, có biên bản, gửi danh sách lên ban chấp hành.
- Ban chấp hành họp, xét, biểu quyết, đối chiếu với danh sách khen của thủ trưởng đơn vị.
- Ra quyết định khen (nếu cơ sở có thẩm quyền) hoặc lập tờ trình gửi công đoàn cấp trên.
- In giấy khen, trình ký, đóng dấu công đoàn, ghi sổ theo dõi.
- Trao trong hội nghị tổng kết hoặc hội nghị người lao động, chi tiền thưởng theo hướng dẫn tài chính công đoàn hiện hành.
Phần chi tiền từ kinh phí công đoàn có quy định riêng về mức và chứng từ. Ban kiểm tra công đoàn nên xem chứng từ trước khi chi, đỡ việc bị nhắc khi cấp trên kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Công đoàn cơ sở có được tự tặng giấy khen cho đoàn viên không?
Tuỳ quy chế khen thưởng của tổ chức công đoàn hiện hành và phân cấp của công đoàn cấp trên. Có giai đoạn cơ sở được tặng, có giai đoạn chỉ được đề nghị. Bạn nên hỏi công đoàn cấp trên trực tiếp trước mỗi đợt.
Một người có thể nhận giấy khen của công đoàn và của thủ trưởng trong cùng năm không?
Có thể, nếu hai giấy khen ghi nhận hai thành tích khác nhau: một bên là nhiệm vụ chuyên môn, một bên là phong trào công đoàn. Hai bên nên đối chiếu danh sách để tránh khen trùng một việc.
Tiền thưởng kèm giấy khen công đoàn lấy từ đâu?
Từ kinh phí, quỹ của tổ chức công đoàn theo quy định tài chính công đoàn hiện hành. Mức chi và chứng từ có hướng dẫn riêng, kế toán công đoàn nên tra văn bản mới nhất trước khi chi.
Đoàn viên đã nghỉ hưu giữa năm có được xét khen không?
Nhiều nơi vẫn xét nếu đoàn viên đã tham gia phong trào phần lớn thời gian trong năm. Tiêu chí cụ thể tuỳ hướng dẫn của công đoàn cấp trên và quy chế của cơ sở, nên hỏi trước khi đưa vào danh sách.
Có nên ghi thành tích học tập của con lên giấy khen giỏi việc nước, đảm việc nhà không?
Không nên. Lời ghi chỉ cần nói chung là nuôi dạy con chăm ngoan, học tốt. Ghi điểm số hay giải thưởng của con biến phong trào thành cuộc so sánh giữa các gia đình, không đúng tinh thần ghi nhận người lao động.
Giấy khen công đoàn có dùng làm minh chứng cho danh hiệu thi đua của đơn vị không?
Có thể dùng làm minh chứng bổ sung về đóng góp trong phong trào, tuỳ yêu cầu hồ sơ của từng danh hiệu. Người làm hồ sơ nên đọc hướng dẫn của đợt xét để biết loại giấy khen nào được tính.