Báo cáo thành tích của tổ chuyên môn là văn bản ngắn nhất trong bộ hồ sơ thi đua của trường, thường chỉ một đến hai trang, nhưng lại là chỗ tổ trưởng hay lúng túng nhất vì số liệu nằm rải rác ở từng giáo viên. Cách làm gọn là gom số liệu bằng một phiếu chung ngay từ tháng cuối năm học, rồi viết báo cáo theo năm câu hỏi mà hội đồng thi đua của trường thường đặt ra.
Bài này dành cho tổ trưởng tổ Toán – Tin, tổ Ngữ văn, tổ Khoa học tự nhiên, tổ văn phòng, tổ chuyên môn mầm non. Ví dụ dùng tổ Toán – Tin của Trường THCS A, chín giáo viên, đề nghị danh hiệu tập thể lao động tiên tiến và giấy khen của hiệu trưởng. Bạn có phiếu gom số liệu, mẫu báo cáo tự viết và danh sách những câu nên tránh.
Tổ chuyên môn được đề nghị những gì và ai xét
Tổ chuyên môn là một tập thể nhỏ trong trường, nên thường được xét danh hiệu tập thể lao động tiên tiến, đôi khi tập thể lao động xuất sắc nếu tổ có thành tích nổi bật, và các hình thức khen của hiệu trưởng hoặc cơ quan quản lý cấp trên. Ai ký quyết định công nhận phụ thuộc phân cấp trong ngành và quy chế thi đua của trường; mô hình chính quyền hai cấp có thể làm thay đổi một số đầu mối so với trước đây còn cấp huyện, nên hỏi thư ký hội đồng thi đua của trường từ đầu năm.
Điều kiện của tổ đi theo nguyên lý chung của Luật Thi đua, khen thưởng 2022: hoàn thành tốt nhiệm vụ, có phong trào thi đua, đủ tỷ lệ cá nhân đạt lao động tiên tiến, không có cá nhân bị kỷ luật từ mức luật đặt ra, nội bộ đoàn kết. Với một tổ chín người, một người không đạt đã làm tỷ lệ tụt hơn mười phần trăm, nên tổ trưởng cần biết sớm ai có nguy cơ không đủ điều kiện, ví dụ nghỉ dài ngày.
Báo cáo của tổ khác báo cáo của trường ở chỗ chỉ ghi việc tổ chủ trì và kết quả của môn tổ phụ trách. Kết quả chung toàn trường để lại cho báo cáo của nhà trường.
Phiếu gom số liệu gửi từng thành viên
Gửi phiếu này cho các thành viên trong tổ vào tuần đầu tháng cuối năm học, hẹn nộp lại sau năm ngày. Mỗi người tự điền phần của mình, tổ trưởng chỉ cộng lại:
| Mục | Thành viên điền | Tổ trưởng dùng vào đâu |
|---|---|---|
| Lớp, môn dạy, số tiết mỗi tuần | Ví dụ: 8A, 8B, Toán, 8 tiết | Đặc điểm tình hình của tổ |
| Kết quả đánh giá môn học của các lớp mình dạy | Số học sinh đạt mức hoàn thành trở lên | Bảng kết quả môn |
| Chuyên đề, bài dạy minh hoạ đã thực hiện | Tên chuyên đề, tháng thực hiện | Phần sinh hoạt chuyên môn |
| Thi giáo viên dạy giỏi, sáng kiến, đề tài | Cấp, năm, kết quả, số quyết định | Phần thành tích đội ngũ |
| Bồi dưỡng, tập huấn đã hoàn thành | Tên khoá, số tiết | Phần bồi dưỡng |
| Thời gian nghỉ dài ngày trong năm nếu có | Lý do, số ngày | Kiểm điều kiện danh hiệu cá nhân |
Phiếu có dòng cuối về nghỉ dài ngày vì đây là thông tin tổ trưởng cần để tính tỷ lệ lao động tiên tiến, nhưng ít ai tự nói ra. Hỏi bằng phiếu nhẹ nhàng hơn hỏi trực tiếp trong buổi họp tổ.
Cột kết quả đánh giá môn học chỉ cần tổng số theo mức, không cần tên học sinh. Báo cáo của tổ không xếp hạng lớp này hơn lớp kia.
Năm câu hỏi báo cáo của tổ phải trả lời
Thay vì viết theo cảm hứng, tổ trưởng lấy năm câu hỏi dưới đây làm khung. Mỗi câu trả lời là một đoạn hoặc một bảng nhỏ:
- Tổ có bao nhiêu người, dạy những gì, năm nay có gì khó? Ba bốn câu, có số giáo viên, số lớp, thay đổi nhân sự trong năm.
- Môn tổ phụ trách đạt kết quả ra sao so với kế hoạch đầu năm? Một bảng nhỏ theo khối, tỷ lệ học sinh đạt yêu cầu môn học, so với chỉ tiêu tổ đã đăng ký.
- Tổ đã sinh hoạt chuyên môn thế nào? Số buổi, số chuyên đề, hình thức nghiên cứu bài học, một ví dụ cụ thể đã thay đổi cách dạy.
- Thành viên của tổ có thành tích gì? Số giáo viên dạy giỏi các cấp, sáng kiến được công nhận, kết quả bồi dưỡng.
- Tổ có đủ điều kiện về con người không? Một câu đếm: số hoàn thành nhiệm vụ, số đề nghị lao động tiên tiến, số đề nghị chiến sĩ thi đua cơ sở, không có ai bị kỷ luật.
Câu hỏi thứ năm luôn đặt cuối phần thành tích, ngay trước phần hạn chế, để người đọc tìm thấy nhanh. Nhiều hiệu trưởng chỉ đọc kỹ đúng đoạn này rồi lật sang danh sách.
Mẫu báo cáo một trang rưỡi của tổ Toán – Tin
Phần dưới là thân báo cáo tự viết, đã bỏ phần trích ngang và chữ ký:
"1. Đặc điểm: Tổ Toán – Tin có 9 giáo viên (7 Toán, 2 Tin học), phụ trách 24 lớp. Năm học 2024–2025 tổ tiếp nhận 1 giáo viên mới chuyển đến; 1 giáo viên nghỉ thai sản từ tháng 2 đến tháng 7, tổ phân công dạy thay không để lớp nào thiếu tiết.
2. Kết quả môn học: tỷ lệ học sinh đạt yêu cầu môn Toán từ mức Đạt trở lên là 96,4%, cao hơn chỉ tiêu đăng ký 1,4 điểm; môn Tin học đạt 99,1%.
3. Sinh hoạt chuyên môn: tổ họp 2 lần mỗi tháng, thực hiện 6 chuyên đề, trong đó chuyên đề dạy học hình học lớp 7 bằng phần mềm vẽ hình động được nhà trường nhân rộng cho tổ Khoa học tự nhiên.
4. Thành tích thành viên: 2 giáo viên dạy giỏi cấp trường, 1 sáng kiến được hội đồng công nhận; 9/9 giáo viên hoàn thành bồi dưỡng thường xuyên.
5. Điều kiện danh hiệu: 9/9 giáo viên hoàn thành nhiệm vụ; 7/9 được đề nghị lao động tiên tiến; 1 được đề nghị chiến sĩ thi đua cơ sở; không có cá nhân bị kỷ luật; nội bộ đoàn kết."
Mẫu không có tính từ "xuất sắc", "nổi bật" nào. Con số và việc cụ thể đã đủ nói, và hội đồng trường quen với những câu ngắn như vậy hơn là văn tổng kết.
Lịch làm báo cáo của tổ trong tháng cuối năm học
Báo cáo của tổ hỏng chủ yếu vì làm dồn vào hai ngày trước hạn nộp. Một lịch ba tuần dưới đây vừa với nhịp của hầu hết trường phổ thông:
- Tuần thứ nhất: phát phiếu gom số liệu, nhắc các thành viên nộp bản tự đánh giá cá nhân. Tổ trưởng xin văn thư bản sao các quyết định khen thưởng của tổ trong ba năm gần nhất để điền bảng khen thưởng.
- Đầu tuần thứ hai: nhận lại phiếu, cộng số liệu, đối chiếu kết quả môn học với số liệu phó hiệu trưởng chuyên môn đang giữ. Chỗ nào lệch thì hỏi ngay người điền, đừng tự sửa.
- Giữa tuần thứ hai: họp tổ bình xét cá nhân. Biên bản họp ghi rõ số có mặt, kết quả biểu quyết từng người. Từ biên bản này mới chốt được câu điều kiện con người trong báo cáo tổ.
- Cuối tuần thứ hai: viết báo cáo theo năm câu hỏi, gửi hai thành viên đọc soát: một người kiểm số, một người kiểm câu chữ.
- Tuần thứ ba: nộp báo cáo, biên bản, danh sách đề nghị cho thư ký hội đồng thi đua của trường; giữ một bản trong hồ sơ tổ để năm sau làm khung.
Nếu trường đặt hạn sớm hơn, rút lịch lại nhưng giữ thứ tự: số liệu trước, họp bình xét sau, viết báo cáo cuối cùng. Viết báo cáo trước khi họp bình xét là nguyên nhân phổ biến nhất của chuyện số người trong báo cáo khác danh sách.
Điền mẫu cho tổ của bạn
Tổ văn phòng. Không có kết quả môn học, thay bằng việc phục vụ: hồ sơ học sinh cập nhật đủ, sổ sách kế toán quyết toán đúng hạn, thư viện bao nhiêu lượt mượn, thiết bị được kiểm kê, sửa chữa bao nhiêu lần.
Tổ chuyên môn mầm non. Chỉ tiêu là tỷ lệ trẻ đạt yêu cầu phát triển theo độ tuổi, chuyên cần, an toàn, chăm sóc nuôi dưỡng. Không viết kiểu "trẻ giỏi", không so trẻ lớp này với lớp khác.
Tổ ghép nhiều môn. Chia bảng kết quả theo môn, mỗi môn một dòng. Đừng cộng tỷ lệ của các môn khác nhau thành một con số chung, vì không có ý nghĩa.
Tổ có thành viên mới chuyển đến. Ghi rõ thời điểm chuyển, hỏi bộ phận thi đua người này được tính vào tổ nào khi xét tỷ lệ.
Tổ ở trường liên cấp. Ghi cấp học của từng phần số liệu vì quy định đánh giá học sinh khác nhau giữa tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Câu nên viết và câu nên bỏ
Báo cáo của tổ hay bị dài vì những câu chung chung. Bảng dưới gợi cách thay:
| Câu hay gặp | Vì sao yếu | Viết lại |
|---|---|---|
| Tổ luôn đoàn kết, giúp đỡ nhau | Không kiểm được | Phân công dạy thay đồng nghiệp nghỉ thai sản 5 tháng, không lớp nào thiếu tiết |
| Chất lượng bộ môn được nâng lên | Không có số | Tỷ lệ đạt yêu cầu môn Toán tăng từ 95,1% lên 96,4% |
| Tích cực đổi mới phương pháp | Năm nào cũng viết | Thực hiện 6 chuyên đề, 1 chuyên đề được nhân rộng sang tổ khác |
| Nhiều giáo viên đạt thành tích cao | Không biết bao nhiêu, cấp nào | 2 giáo viên dạy giỏi cấp trường, 1 sáng kiến được công nhận |
| Học sinh lớp thầy A luôn dẫn đầu | So sánh lớp, nêu tên cá nhân | Bỏ; chỉ ghi kết quả chung của môn |
Trước khi nộp, đọc lại từng câu và tự hỏi: hiệu trưởng có kiểm được câu này bằng một văn bản nào không. Câu nào không kiểm được thì thay bằng con số hoặc bỏ đi.
Câu hỏi thường gặp
Tổ chuyên môn có bắt buộc phải nộp báo cáo thành tích không?
Nếu tổ được đề nghị danh hiệu tập thể hoặc hình thức khen thưởng thì cần báo cáo thành tích. Nhiều trường gộp báo cáo của tổ vào biên bản họp xét của tổ, tuỳ quy chế thi đua của trường, bạn hỏi thư ký hội đồng.
Báo cáo của tổ có cần hiệu trưởng ký xác nhận không?
Tổ trưởng ký báo cáo. Ý kiến xác nhận thường do hiệu trưởng hoặc hội đồng thi đua của trường ghi khi trình lên cấp có thẩm quyền công nhận. Báo cáo chỉ dùng nội bộ trường thì làm theo quy chế trường.
Tổ có giáo viên nghỉ thai sản thì tính tỷ lệ lao động tiên tiến thế nào?
Người nghỉ thai sản theo chế độ có quy định riêng về thời gian được tính khi xét danh hiệu cá nhân. Tổ trưởng nên hỏi bộ phận thi đua trước khi tính tỷ lệ, để tránh tính sai rồi phải nộp lại cả danh sách.
Có nên đưa kết quả học sinh giỏi các lớp vào báo cáo của tổ không?
Có thể ghi số học sinh đạt giải trong các cuộc thi do tổ phụ trách, chỉ số lượng và cấp giải. Không nêu tên học sinh, không so lớp này với lớp khác, vì báo cáo tập thể không phải nơi xếp hạng.
Báo cáo của tổ nên dài bao nhiêu?
Một đến hai trang là vừa. Hội đồng thi đua của trường đọc cùng lúc nhiều báo cáo tổ, nên bản ngắn, có câu chốt điều kiện danh hiệu ở cuối, sẽ được đọc kỹ hơn bản dài.
Tổ văn phòng viết thành tích gì khi không dạy học?
Viết theo kết quả phục vụ: hồ sơ, sổ sách, kế toán, thư viện, thiết bị, y tế học đường, bảo vệ. Mỗi việc một con số đo được, ví dụ số lượt mượn sách, số lần kiểm kê, hồ sơ quyết toán đúng hạn.