Báo cáo thành tích của bí thư chi đoàn, cán bộ đoàn cơ sở phải có hai phần rõ ràng: kết quả công việc chuyên môn ở nơi bạn làm việc, và kết quả công tác đoàn trong nhiệm kỳ hoặc năm xét. Hội đồng khen của tổ chức đoàn nhìn vào phần thứ hai, nhưng phần thứ nhất là điều kiện để bạn được giới thiệu.
Đoàn thanh niên có hệ thống thi đua, khen thưởng và mẫu biểu riêng, bên cạnh hình thức khen theo Luật Thi đua, khen thưởng 2022. Sau khi sắp xếp chính quyền hai cấp, tổ chức đoàn cũng được sắp xếp lại, nên cấp khen và mẫu báo cáo cần hỏi lại đoàn cấp trên trực tiếp. Bài này đưa ra dàn ý, bảng số liệu công tác đoàn, đoạn mẫu cho bí thư chi đoàn khối doanh nghiệp và khối trường học, kèm những câu nên tránh.
Báo cáo của cán bộ đoàn khác báo cáo chuyên môn ở đâu
Người viết báo cáo cán bộ đoàn hay mắc một trong hai lỗi. Hoặc viết như báo cáo của chi đoàn, toàn "chi đoàn đã tổ chức, chi đoàn đã thực hiện", không thấy vai trò của người được đề nghị. Hoặc viết như báo cáo chuyên môn, quên hẳn công tác đoàn vì nghĩ đó là việc phụ.
Cách đúng là coi bạn như người chịu trách nhiệm chính trong các hoạt động đoàn: bạn đề xuất gì, tổ chức gì, vận động được bao nhiêu người, kết quả ra sao. Câu bắt đầu bằng "chủ trì", "trực tiếp tổ chức", "đề xuất và triển khai" sẽ rõ vai trò hơn "chi đoàn đã".
Phần chuyên môn chỉ cần ngắn, khoảng một phần ba trang thành tích, nêu nhiệm vụ và kết quả xếp loại. Đoàn cấp trên thường yêu cầu cán bộ đoàn được đề nghị khen phải hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn; báo cáo cần có câu xác nhận điều đó kèm căn cứ.
Điểm khác nữa là thời gian. Thành tích của cán bộ đoàn hay được xét theo năm công tác đoàn hoặc theo nhiệm kỳ, không trùng hẳn năm chuyên môn. Ghi rõ khoảng thời gian ngay đầu phần thành tích.
Phần chuyên môn: một đoạn ngắn mà đủ căn cứ
Phần chuyên môn của cán bộ đoàn chỉ cần một đoạn, nhưng phải có căn cứ để đoàn cấp trên tin rằng bạn hoàn thành tốt việc chính. Đoạn mẫu cho anh Bùi Quốc Khánh, kỹ thuật viên bảo trì ở Công ty TNHH B:
"Nhiệm vụ chuyên môn: kỹ thuật viên tổ bảo trì, phụ trách hệ thống khí nén của xưởng. Trong năm xử lý 87 lượt sự cố, thời gian khắc phục trung bình dưới hai giờ, không để dây chuyền dừng quá ca. Được công ty đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ và tặng giấy khen của giám đốc (Quyết định số ... ngày ...)."
Nếu bạn là giáo viên hay viên chức, thay bằng kết quả xếp loại viên chức và một hai con số chuyên môn chính. Đừng kể dài phần này; đoàn cấp trên không chấm chuyên môn của bạn, họ chỉ cần biết bạn không xao nhãng công việc vì làm công tác đoàn. Ngược lại, nếu năm đó kết quả chuyên môn chỉ ở mức trung bình, nên trao đổi với đoàn cấp trên trước khi nộp, vì nhiều nơi không đề nghị khen trong trường hợp này.
Dàn ý hai phần
Dàn ý dưới đây dùng được cho bí thư, phó bí thư chi đoàn và uỷ viên ban chấp hành đoàn cơ sở. Tên mục có thể điều chỉnh theo mẫu của đoàn cấp trên:
- Sơ lược lý lịch: họ tên, ngày sinh, ngày vào đoàn, đơn vị công tác, chức vụ chuyên môn, chức vụ đoàn và thời gian giữ chức vụ.
- Phần một, nhiệm vụ chuyên môn: công việc được giao, kết quả nổi bật bằng số, kết quả đánh giá, xếp loại.
- Phần hai, công tác đoàn và phong trào thanh niên: đặc điểm chi đoàn (số đoàn viên, cơ cấu), các hoạt động đã chủ trì, kết quả từng phong trào, xếp loại chi đoàn.
- Phần ba, các hình thức khen thưởng đã nhận: cả khen của đoàn lẫn khen chuyên môn, kèm số quyết định.
- Xác nhận: của đoàn cấp trên trực tiếp và, theo yêu cầu, của thủ trưởng cơ quan nơi công tác.
Nhiều nơi yêu cầu hai xác nhận vì cán bộ đoàn chịu hai sự quản lý. Hỏi trước để xin chữ ký một lần cho đủ. Phần đặc điểm chi đoàn chỉ cần hai, ba câu, đủ để người đọc hiểu quy mô: chi đoàn ba mươi người ở một doanh nghiệp làm ca khác hẳn chi đoàn mười người ở cơ quan hành chính, và con số hoạt động cũng phải được đọc trong bối cảnh ấy.
Số liệu công tác đoàn nên có
Mỗi con số dưới đây nên có nguồn: sổ chi đoàn, biên bản sinh hoạt, danh sách tham gia, xác nhận của nơi nhận hỗ trợ. Không cần đủ tất cả, chọn những gì chi đoàn thực sự làm:
| Mảng | Con số nên ghi | Ví dụ cách ghi |
|---|---|---|
| Sinh hoạt chi đoàn | Số buổi sinh hoạt, tỷ lệ đoàn viên tham dự bình quân | 12 buổi, bình quân 87% đoàn viên tham dự |
| Tình nguyện | Số đợt, số lượt đoàn viên, số giờ | 4 đợt, 96 lượt, khoảng 380 giờ tình nguyện |
| Công trình, phần việc thanh niên | Tên công trình, giá trị hoặc quy mô, nơi bàn giao | Sửa 2 phòng đọc cho điểm trường thôn, bàn giao tháng 8 |
| Học tập, kỹ năng | Số lớp, chuyên đề đã tổ chức | 3 chuyên đề kỹ năng số cho đoàn viên công nhân |
| Hiến máu, an sinh | Số lượt hiến máu, số suất quà | 31 lượt hiến máu, 40 suất quà cho thiếu nhi khó khăn |
| Xếp loại chi đoàn | Kết quả đánh giá chi đoàn cuối năm | Chi đoàn được đoàn cấp trên xếp loại vững mạnh |
Bảng này có thể đặt nguyên vào báo cáo, sau đó viết một đoạn ngắn về hoạt động bạn trực tiếp đề xuất và tổ chức. Cách trình bày như vậy giúp người đọc nắm cả năm hoạt động chỉ trong nửa trang.
Đoạn mẫu cho bí thư chi đoàn khối doanh nghiệp và khối trường học
Giả định anh Bùi Quốc Khánh, kỹ thuật viên, bí thư chi đoàn Công ty TNHH B với 46 đoàn viên, phần lớn là công nhân làm ca:
"Đề xuất và tổ chức mô hình sinh hoạt chi đoàn theo ca, chia chi đoàn thành ba tổ sinh hoạt vào giờ giao ca, nâng tỷ lệ đoàn viên tham dự từ khoảng 55% lên 87%. Chủ trì công trình thanh niên sửa sang phòng đọc cho con công nhân tại khu nhà trọ gần công ty, phối hợp công đoàn vận động kinh phí và sách. Tổ chức ba chuyên đề kỹ năng số giúp đoàn viên công nhân dùng dịch vụ công trực tuyến và ngân hàng điện tử an toàn."
Giả định cô Mai Thanh Vân, giáo viên Toán, bí thư chi đoàn giáo viên Trường THPT A:
"Phối hợp với đoàn trường tổ chức câu lạc bộ học tập theo nhóm cho học sinh tự nguyện tham gia vào chiều thứ bảy, mỗi tuần có giáo viên trẻ luân phiên hỗ trợ. Chủ trì hoạt động tình nguyện dạy kỹ năng an toàn giao thông cho học sinh hai trường tiểu học trong xã. Tổ chức sinh hoạt chuyên đề về ứng dụng công nghệ trong giảng dạy cho giáo viên trẻ."
Đoạn của khối trường học không nhắc tên học sinh, không nói câu lạc bộ đưa được bao nhiêu em đạt giải. Hoạt động đoàn trong trường đo bằng việc tổ chức được gì, cho bao nhiêu em tự nguyện tham gia, không đo bằng thứ hạng của trẻ.
Câu nên tránh và cách viết lại
Báo cáo cán bộ đoàn rất dễ rơi vào giọng khẩu hiệu. Hội đồng đọc nhiều bản, những câu dưới đây làm báo cáo nhoà vào đám đông:
| Câu nên tránh | Viết lại |
|---|---|
| Luôn đi đầu trong mọi phong trào | Chủ trì 4 đợt tình nguyện, 96 lượt đoàn viên tham gia |
| Là chỗ dựa tin cậy của đoàn viên | Tổ chức sinh hoạt theo ca, tỷ lệ tham dự tăng từ 55% lên 87% |
| Phát huy vai trò xung kích, tình nguyện | Sửa 2 phòng đọc cho điểm trường thôn, bàn giao tháng 8 |
| Có nhiều sáng tạo trong công tác đoàn | Đề xuất mô hình sinh hoạt theo ca, được đoàn cấp trên giới thiệu cho ba chi đoàn khác |
| Nhiệt huyết, năng nổ, trách nhiệm | Bỏ hẳn, để số liệu nói thay |
Câu nên tránh không sai về ý, chỉ là không chứng minh được gì. Giọng chuẩn mực của văn bản khen thưởng là giọng kể việc. Khi một hoạt động được đoàn cấp trên ghi nhận hoặc nhân rộng, ghi kèm văn bản ghi nhận; đó là bằng chứng mạnh nhất cho sự sáng tạo mà báo cáo muốn nói đến. Đọc lại bản viết và gạch mọi tính từ không có con số đi kèm, bạn sẽ thấy báo cáo ngắn đi mà chắc hơn.
Lý do hay bị trả
Đoàn cấp trên khi tổng hợp hồ sơ khen cuối năm thường trả lại vì những lý do quen thuộc sau:
- Chỉ có xác nhận của đoàn, thiếu xác nhận chuyên môn khi mẫu yêu cầu.
- Kể thành tích của cả chi đoàn mà không nêu vai trò cá nhân.
- Khoảng thời gian không khớp với năm công tác đoàn.
- Thời gian giữ chức vụ đoàn ghi sai so với quyết định chuẩn y.
- Số liệu tình nguyện, hiến máu không có danh sách đối chiếu.
- Dùng mẫu của khen thưởng chuyên môn, thiếu mục đặc điểm chi đoàn.
Giữ một sổ tay nhỏ ghi lại từng hoạt động kèm ngày và số người ngay trong năm sẽ giúp bạn viết báo cáo cuối năm trong một buổi. Danh sách đoàn viên tham gia mỗi đợt nên lưu cùng sổ chi đoàn, vì đó là thứ đoàn cấp trên hay hỏi khi đối chiếu. Nếu bạn vừa thôi giữ chức bí thư giữa năm, ghi rõ thời gian đảm nhiệm và chỉ kể những việc trong thời gian đó, để người kế nhiệm không bị trùng thành tích khi họ cũng được đề nghị.
Câu hỏi thường gặp
Bí thư chi đoàn được khen theo hệ thống của đoàn hay theo Luật Thi đua, khen thưởng?
Có thể cả hai. Đoàn thanh niên có hình thức khen riêng theo quy định của đoàn; còn hình thức khen của Nhà nước xét theo Luật Thi đua, khen thưởng 2022. Mẫu báo cáo và người xác nhận khác nhau, cần hỏi đúng nơi xét.
Đoàn viên bình thường không giữ chức vụ có viết báo cáo thành tích không?
Có, khi được đề nghị khen vì thành tích trong phong trào. Báo cáo ngắn hơn, tập trung vào các hoạt động bạn trực tiếp tham gia và kết quả, có xác nhận của chi đoàn và đoàn cấp trên.
Thành tích công tác đoàn có dùng cho danh hiệu lao động tiên tiến ở cơ quan không?
Hoạt động đoàn có thể ghi ở phần tham gia phong trào trong báo cáo chuyên môn. Tuy nhiên danh hiệu ở cơ quan xét chủ yếu theo kết quả công việc chuyên môn, nên đừng để phần đoàn lấn phần chính.
Báo cáo của cán bộ đoàn có cần ghi kết quả xếp loại chi đoàn không?
Nên ghi, vì kết quả đánh giá chi đoàn là thước đo khách quan cho công tác của bí thư. Ghi đúng mức xếp loại theo văn bản của đoàn cấp trên, kèm năm.
Sau sắp xếp tổ chức đoàn, gửi báo cáo cho ai?
Gửi cho đoàn cấp trên trực tiếp theo cơ cấu tổ chức hiện hành. Nếu chi đoàn vừa được chuyển sinh hoạt về đơn vị khác, hỏi đoàn cấp trên mới về hạn nộp và mẫu dùng trong đợt xét.
Có ghi được hoạt động tình nguyện ngoài giờ cá nhân tự làm không?
Chỉ nên ghi những hoạt động do chi đoàn hoặc tổ chức đoàn tổ chức, phân công, có danh sách hoặc xác nhận. Việc tốt cá nhân tự làm có thể được đề nghị khen riêng nếu có xác nhận của nơi nhận.